چاپ دیجیتال به طور اساسی با روش‌های چاپ دیگر مانند افست، فلکسو و گراور متفاوت است. این تفاوت از زمانی آغاز می شود که محمل یا واسطه چاپی در این شیوه حذف شده و تشکیل تصویر برای هر نوبت چاپ، مستقل از نوبت قبلی و بعدی خود انجام می شود. حذف واسطه‌های چاپی علاوه بر کاهش هزینه و زمان آماده‌سازی، مفهوم و قابلیت‌های جدیدی برای چاپ دیجیتال ایجاد می کند که به طور عمده در روش‌های دیگر موجود نیست.
در چاپ‌های تیراژ بالا، چاپ عرفی (Conventional) محمل چاپی تولید می شود و کپی های متعددی از آن نمونه و مشابه هم چاپ و برای ایجاد تصاویر مختلف یا تغییرات آن به محمل‌های چاپی جدید نیاز دارد،لازم به ذکر است که در روش دیجیتال بعد از تهیه فایل چاپی و چاپ آن برای کپی کردن نمونه بعدی، تمام کار نیاز به بازسازی دوباره دارد که به چاپ برسد. پس ایجاد تغییرات در کپی جدید امکان‌پذیر می باشد. قابلیت‌های چاپ دیجیتال با دیدگاه چاپ‌های عرفی و پرتیراژ متفاوت است که می تواند مکمل این روش‌ها باشد.

رخی از قابلیت‌های چاپ دیجیتال به شرح زیر است :
چاپ اطلاعات متغیر (Variable Data Printing)

چاپ اطلاعات متغیر از بزرگ‌ترین امکاناتی است که یک جریان کاملا دیجیتال می تواند در اختیار رساند.
زمانی که هر صفحه وارد مرحله چاپ می شود یک کامپیوتر به چاپگر می گوید چگونه اطلاعاتی را که به صورت بیت وارد چاپگر شده‌ است خروجی بگیرد. نه کامپیوتر و نه دستگاه چاپ به اینکه بیت‌ها شبه یکدیگر هستند یا خیر اهمیت نمی دهد. در نتیجه به وسیله یک پایگاه اطلاعات (Data Base) می توان در هر برگ چاپ محتویات متنی و حتی تصویری متفاوت از برگ دیگر به چاپ رساند. به گفته پروفسور فرانک رومانو استاد انستیتوی تکنولوژی روچستر: «چاپ دیجیتال خدمات جنبی می آورد. خدمات جدیدی نظیر پایگاه داده‌رسانی، ارسال اطلاعات شخصی سازی شده جز ارزش‌های افزوده هستند و به همین دلایل است که روند رشد فرایندهای سنتی کند شده و به عکس چاپ دیجیتال رو به پیشرفت است.»

سفارشی ساختن (Customization)
چاپ دیجیتال این امکان را ایجاد می کند که سفارش چاپ مشتری درست بر اساس نیازها و علایق وی تولید شود. این بدین معناست که به عنوان مثال شما می توانید کتابی را برای فردی طبق سلیقه و با نام و مشخصات وی در صفحه تقدیم، تولید کرده و به او اهدا کنید.

مدت زمان آماده‌سازی کوتاه (Short Startup)
از آنجا که هیچ تصویر فیزیکی تا بعد از خروج هر صفحه از دستگاه چاپ وجود ندارد، نیاز به آماده‌سازی نیز وجود نخواهد داشت. به عبارت دیگر آماده‌سازی در دستگاه دیجیتال زمانی اتفاق می افتد که کامپیوتر یک فایل را برای کپی ارسال می کند زیرا تنها در آن زمان مشخص خواهد شد که دستگاه خروجی، هر پیکسل فایل را در کجایی سطح چاپی به چاپ خواهد رساند. باقی مراحل به قدم قبلی یعنی آماده‌سازی فایل و تنظیمات انجام شده روی آن بستگی خواهد داشت.

کاربری آسان ماشین‌های چاپ
در حالی که برای کار با ماشین افست نیاز به یک اپراتور با تجربه و ماهر است تا بتوانیم کاری با کیفیت به چاپ برسانیم، پای ماشین چاپ دیجیتال، نقش اپراتور چندان تاثیرگذار به نظر نمی رسد. اینکه تصویری را کمی پررنگ‌تر یا کم‌رنگ‌تر چاپ کنیم، ورق‌های چاپ شده قبلی را با بعدی ها مقایسه کنیم، در روش دیجیتال هیچ‌ کدام بر روی ماشین چاپ انجام نمی شود. بلکه همه این ملاحظات باید در مرحله پیش از چاپ دیجیتال که همان آماده‌سازی فایل است انجام پذیرد. البته این موضوع چاپ دیجیتال را از تجربه بی نیاز نمی‌سازد ولی نکته محسوس در این میان آن است که تکنولوژی چاپ دیجیتال، چاپ را از حالت بسیار تخصصی خارج ساخته و مشتری نهایی کار چاپی را بیشتر در امور چاپ دخیل ساخته و به چهره چاپ عمومیت بخشیده است.

انواع چاپ دیجیتال بر اساس ابعاد سطح چاپی

انواع چاپ دیجیتال را می­توان از نقطه نظر ابعاد سطح چاپ شونده به سه دسته تقسیم نمود:
– چاپ دیجیتال فرمت متوسط (medium format): حداکثر ابعاد کارهای چاپی A3+ یعنی ۳۳*۴۸ سانتی متر خواهد بود. چاپ دیجیتال در این ابعاد، به شیوه‌های لیزری (تونری)، جوهرافشان و نوری قابل انجام است که بخش عمده‌ای از سفارشات چاپی دیجیتال مانند چاپ کارت ویزیت، بروشور، کاتالوگ، لفاف­های بسته­ بندی، لیبل، عکس، چاپ روی سطوح مختلف و غیره را در برمی گیرد.

– چاپ دیجیتال فرمت بزرگ (Large Format) : ابعاد چاپ در این دسته از A3+ تا عرض ۱۵۰ سانتی متر را شامل می­ شود که مانند چاپ‌های فرمت متوسط، به شیوه‌های دیجیتال لیزری (تونری)، جوهرافشان یا نوری انجام می­ شود. مورد کاربرد این دسته در سفارشاتی مانند پوستر است که تا عرض ۱۵۰ سانتیمتر و اغلب برای مصارف فضای داخلی (Indoor) به کار می رود.

– چاپ دیجیتال فرمت عریض (wide format): ابعاد چاپ در این گروه از عرض ۱۵۰ سانتیمتر تا عرض ۵۰۰ سانتیمتر را شامل می شود که به دلیل بزرگ بودن ابعاد، این سفارشات بیشتر برای مصارف فضای باز (outdoor) مورد استفاده قرار می گیرد. همچنین موارد چاپی این دسته در برابر عوامل محیطی مانند نور خورشید و آب مقاوم هستند.

گستردگی و تنوع در ابعاد و سطوح چاپی:
چاپ دیجیتال و به ویژه روش جوهرافشان تنها شیوه‌ای است که قابلیت چاپ در ابعاد بسیار عریض با کیفیت‌های بالا برای مخاطب ایجاد می کند. تنوع و گستردگی ابعاد چاپی به این شیوه از قابلیت‌ چاپ لیبل‌های کوچک در صنعت بسته‌بندی تا انواع متنوع کتاب و بروشور در اندازه‌های مختلف همچنین اعلان‌های عریض تبلیغاتی فضای باز را شامل می شود. از نقطه‌نظر جنس سطح چاپی نیز این شیوه مجموعه وسیعی از انواع کاغذها، به صورت رول و ورق در گرماژهای مختلف، انواع فلکسی، بنر، پارچه و … را برای چاپ به شیوه‌های گوناگون دیجیتال پدید می آورند.
در واقع هیچ شکل دیگری از چاپ تا این حد انعطاف‌پذیر و قابل تغییر نیست. بخشی از انعطاف‌پذیری چاپ دیجیتال ناشی از این واقعیت است که می تواند با دستگاه‌های مختلف موجود در بازار خروجی داشته باشد. سفارش‌دهنده محصول چاپی می تواند از شیوه چاپ لیزری برای شخصی سازی کارت‌ها و بروشورهایش استفاده می کند. در همان حال مخاطبی دیگر، برای تولید اعلان‌ چند متری می تواند شیوه جوهرافشان را برگزیند. به دلیل این تنوع لازم است برای به کارگیری روش‌های مناسب هر سفارش، تفاوت‌های میان این شیوه‌ها و نقاط ضعف و قوت هر کدام را شناخت و از قابلیت‌های آنها در راستای اجرای طرح‌های مختلف استفاده جست.
از نقطه‌نظری دیگر چاپکارانی که سعی می کنند راهکارهای دیجیتال را به کار بندند از مزیت صرفه‌جویی در هزینه‌ها برخوردار می شوند. علاوه بر آن طیف وسیعی از محصولات چاپی را نیز می توان با انتخاب‌های عدیده همراه ساخت.
همچنین چاپ دیجیتال این امکان را فراهم می آورد تا فقط آنچه را که لازم است به چاپ برساند و بدین طریق از صرف هزینه‌های اضافی جلوگیری کند.

انواع روش­های چاپ دیجیتال
شیوه‌های چاپی که از تکنولوژی دیجیتال بهره می برند بسیار متنوع و در صنایع مختلف گسترده است. اما به طور کلی انواع روش‌های چاپ دیجیتال بر اساس نوع و تکنولوژی دیجیتال مورد استفاده در آنها، به گروه‌های اصلی زیر تقسیم می شوند:

روش جوهرافشان
در مجموعه روش‌های چاپ دیجیتال، شیوه جوهرافشان آشناترین و با کیفیت‌ترین این شیوه‌ها به شمار می رود. ماشین‌آلات این شیوه از تنوع بالایی برخوردار بوده و از انواع پرینترهای رومیزی تا ابعاد عریض ۵ متر را شامل می شوند. نحوه کار سیستم جوهرافشان به این صورت است که اطلاعات دیجیتال را توسط مرکب‌های مایع به طور مستقیم روی کاغذ می نشاند. از آنجا که در این تکنولوژی نیازی به محمل میانی برای انتقال تصاویر نیست و مرکب بطور مستقیم توسط یک هد روی سطح چاپی انتقال می یابد، این روش به عنوان اصیل‌ترین روش چاپ دیجیتال- تکنولوژی دیجیتال تا آخرین مرحله قبل از انتقال مرکب روی سطح، به کار گرفته شده است- محسوب می شود. نازل رنگ‌پاش این دستگاه به طور کامل دیجیتالی عمل کرده و تنها از دو فرمان بپاش و نپاش پیروی می کند در نتیجه عوامل تاثیرگذار روی کیفیت چاپی به حداقل خود یعنی، نوع و جنس کاغذ همچنین شرایط اقلیمی موجود کاهش می یابد. به همین جهت است که خروجی چاپ به روش جوهرافشان بیشتر از سایر شیوه‌های چاپی که عوامل مختلفی روی کیفیت چاپ آنها تاثیرگذار است -مانند محمل چاپی، تعادل آب و مرکب و …- قابل کنترل و نزدیک به استانداردهای مد نظر است.از آنجا که سرعت چاپ در این شیوه پایین است، امکان به کارگیری این شیوه در تیراژهای بالا موجود نیست با این حال تولیدکنندگان دستگاه‌های دیجیتال آینده درخشانی را برای روش جوهرافشان پیش‌بینی می کنند. مهم‌ترین فن‌آوری‌های چاپ دیجیتال جوهرافشان، سیستم‌های پیوسته (Continues tone) و سیستم‌های جوهرافشان با پاشش مرکب بر اساس تقاضا (Drop on Demand) است.

روش الکتروفتوگرافی
در این شیوه از دو نوع مرکب جامد پودری (تونر) یا مایع (شیوه دیجیتال مرکبی) استفاده می شود.

۱-روش تونری
اساس این شیوه از طریق باردار کردن درام چرخانی توسط شعاع نور لیزر، تشکیل تصویر به وسیله مرکب‌های پودری با نام تونر که قابلیت باردار شدن دارند و ذوب شدن این تونرها روی سطح کاغذ، شکل می گیرد. این مراحل را می تواند در ۵ بخش تصویرنگاری، مرکب‌زنی، انتقال تونر، تثبیت تونر و پاکسازی درام، خلاصه کرد. سیستم‌های تونری قادرند با سرعتی بالاتر از سیستم‌های جوهرافشان، تصاویری را که از ذوب شدن پودر رنگ روی کاغذ به وجود می آیند ایجاد کنند. اگر چه این روش به اندازه روش جوهرافشان دیجیتالی نشده است و واسطه‌های متعدد آنالوگ بین مخزن رنگ و سطوح چاپی وجود دارد ولی به واسطه سرعت بالا، مصارف صنعتی پیدا کرده و از کارآمدترین سیستم‌های چاپ دیجیتال به ویژه در ابعاد متوسط (Medium Format) به شمار می آید. این دستگاه‌ها درترکیب با یک اسکنر به عنوان دستگاه‌های کپی یا لیزری برای عموم شناخته شده‌اند.

۲- روش دیجیتال مرکبی
این شیوه که به جای پودر رنگ (تونر) از مرکب‌های رنگی استفاده می کند، برای کارهای پرتیراژ کاربرد مناسبی دارد. خروجی این دستگاه‌ها دارای کیفیت بسیار بالایی است ولی پیچیدگی تکنولوژی در این نوع دستگاه‌ها باعث شده است که از گستردگی سیستم‌های تونری برخوردار نباشند. این تکنولوژی سال‌ها، تنها در اختیار کمپانی Indigo قرار داشت پس از آن فعالیت‌های بسیاری برای گسترش آن صورت گرفت ولی محدودیت اصلی این دستگاه‌ها قیمت بالای آن و همچنین ابعاد کار چاپی است که از SRA3 بالاتر نرفته است از دیگر مزایای منحصر به فرد این پرنیترها می توان به امکان استفاده از رنگ‌های اسپات (Spot) به صورت کانال‌های رنگی مجزا و یا چاپ ۶ رنگ HI-FI اشاره کرد.

روش دیجیتال نوری یا پرتوی
از دیگر شیوه‌های پرکاربرد چاپ دیجیتال، چاپ نوری است. در این روش تصویر مورد نظر را از طریق تابش شعاع‌های نوری روی کاغذهای ویژه و حساس به نور – مشابه کاغذ عکاسی- ایجاد کرده و پس از مرحله ظهور ، تثبیت می نمایند. دستگاه‌های این شیوه که به Photo Lab معروفند در لابراتورهای عکاسی کاربرد فراوان داشته و از کیفیت چاپی بسیار بالایی برخوردارند.در این شیوه سرمایه‌گذاری اولیه -شامل هزینه دستگاه، بالا بوده ولی هزینه چاپ به نسبت کیفیت بسیارخوب آن مناسب است. هم‌ اکنون دستگاه‌های نوری با کیفیتی در ابعاد بسیار بزرگ ورقی ۱۵۰*۱۵۰ سانتیمتر و نیز رول به عرض ۹۰ سانتیمتر تولید شده است. از مشکلات اصلی این دستگاه‌ها دو مرحله‌ای بودن چاپ و ظهور است که در دستگاه‌های امروزی به صورت اتوماتیک در داخل دستگاه انجام می شود. داروهای ظهور نیز هماند شیوه‌های چاپ عکس بسته به میزان مصرف بایستی هر چند یکبار تعویض شود.

روش چاپ (Direct Imaging)
به ماشین‌هایی اطلاق می­ شود که محمل چاپی در درون آنها ایجاد شده و از جانب شرکت‌های پرس‌تک و هایدلبرگ به آنها نام DI نهاده شده است. این ماشین‌ها در واقع چاپگرهای افستی هستند که سیستم تهیه پلیت در دل آنها جاسازی شده است. سیستم تهیه پلیت در این چاپگرها درست مشابه تهیه پلیت در پیش از چاپ افست به روش دیجیتال (کامپیوتر به پلیت) است. کلیه عملیات چاپ در این دستگاه‌ها به صورت اتوماتیک انجام شده و تنها از طریق کامپیوتر راهبری می شود اطلاعات ورودی به چاپگر به صورت فایل کامپیوتری است. به دلیل وجود همین واسطه تصویری، استفاده از این روش برای چاپ‌هایی با تیراژ کم مقرون به صرفه نبوده و برای چاپ تک برگ- برخلاف سایر روش‌های چاپ دیجیتال- کاملا غیراقتصادی است. در این شیوه همچون روش‌های قبلی نمی توان از قابلیت‌های منحصر به فرد چاپ دیجیتال مانند چاپ اطلاعات متغیر استفاده کرد – محمل چاپی ثابتی مانند پلیت برای کل سفارش وجود دارد- در عین حال امکان استفاده از کاغذهای چاپ به روش افست وجود دارد.

روش حرارتی (Thermal)
در این شیوه که از کاغذ حساس به حرارت استفاده می شود، حرارت ناشی از لیزر و یا ماتریس­های حرارتی با ایجاد فعل و انفعالات شیمیایی بر روی سطح کاغذ حساس، ایجاد رنگ و تصویر می کند. استفاده از این شیوه در دستگاه‌های کوچک تک رنگ مرسوم است که متداول‌ترین آنها دستگاه‌هایی فکس می باشند. گفتنی است استفاده عمومی از روش حرارتی به دلیل جایگزینی روش‌های نوین روز به روز رو به کاهش است.

روش تصعید رنگ (Dye-Sublimation)
این شیوه که از کیفیت و سرعت مناسبی برخوردار است از درون چاپ حرارتی زاده شده است. در این دستگاه‌ها مواد رنگی بر روی سلفون‌هایی قرار دارد که پرتوهای گوناگون مانند لیزر و یا ماتریس‌های حرارتی،‌ رنگ را از روی نوارهای سلفون بخار کرده و بر روی کاغذ ثبت می کند. کیفیت چاپی مطلوب این شیوه، استفاده از آن را در لابراتوارهای عکاسی به منظور چاپ عکس متداول کرده است. ابعاد چاپی به طور معمول کوچک‌ است و اگر چه قیمت‌های اولیه این دستگاه‌ها بالا نیست ولی هزینه تمام شده این روش چاپ به دلیل مواد مصرفی- سلفون‌های رنگی گران قیمت- بالا است. در این روش امکان چاپ روی کاغذهای متنوع وجود داشته و در گذشته از آن برای چاپ پوسترهای تبلیغاتی فضای باز، در تیراژ و ابعاد متوسط استفاده بسیاری شده است.

مارکرهای لیزری
از شیوه‌های چاپ دیجیتال که بیشترین کاربرد را در صنایع تولیدی محصولات مختلف دارد، دستگاه‌های مارکر لیزری است. این دستگاه‌ها به دلیل استفاده کاربردی که برای درج اطلاعات روی خط تولید محصولات، روزبه‌روز کاربرد بیشتر در صنایع می یابند. در مارکرهای لیزری اشعه لیزر با سوزاندن و حرارت، تصویر را بر روی سطح مورد نظر ایجاد می کند. این دستگاه‌ها از سرعت بالایی برخوردار بوده و هزینه سرمایه‌گذاری اولیه بالایی را طلب می کنند.

صحافی در حال حاضر جزء لاینفک فرایند چاپ شده است. و برش و خط تا نیز جزء جدا ناپذیر فرایند صحافی هستند. برش تقریبا در تمام کارهای چاپی انجام می گیرد. کارهایی مانند کارت ویزیت، بروشور و …. تماما نیازمند برش و آماده سازی هستند. خط تا باعث جلوه بیشتر کارها و سهولت در تا کردن در صفحات تا شدنی به خصوص در کارهای سلفون شده یا لمینت شده و همچنین باعث افزایش عمر کارمی گردد.خط تا در روند بسته بندی و نگهداری نیز باعث کاهش حجم این فرایند می شود. چیزی که مهم تر از ماهیت خود برش و خط تا جلوه می کند، کنار هم بودن این امکانات در یک مجموعه است که زمان آماده سازی را تا حد چشم گیری کاهش می دهد.

سلفون(لمینت) در چاپ دیجیتال
تعریف: پوشش نازک و اغلب پلاستیکی که روی جلد کتاب و مجله برخی از پوسترها و مانند آن می کشند تاهم زیبایی آن بیشتر شود و هم ضربه های ناخن و مانند آن کم تر بر روی جلد خش ایجاد کند .

Print Friendly